มาตรฐานการรายงานทางการเงิน (TFRS) ฉบับปฏิบัติ

งบการเงินของกิจการในไทยต้องจัดทำตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน (TFRS) ที่ออกโดยสภาวิชาชีพบัญชี (TFAC) ประเทศไทยใช้โครงสร้าง 2 ระดับ เพื่อให้เหมาะกับขนาดและความซับซ้อนของกิจการ

โครงสร้าง 2 ระดับ — กิจการของคุณใช้ชุดไหน

ระดับ	ใครใช้	ชุดมาตรฐาน
PAEs	บจ.จดทะเบียน สถาบันการเงิน ประกันภัย บล./บลจ. กองทุนรวม ฯลฯ	TFRS เต็มรูป (สอดคล้อง IFRS)
NPAEs	บริษัท/ห้างทั่วไป (SME ส่วนใหญ่)	TFRS for NPAEs (เลือกใช้ full TFRS ได้)

TFRS for NPAEs เน้นความเรียบง่ายและวัดมูลค่าด้วยราคาทุนเป็นหลัก ฉบับปรับปรุงที่มีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2023 เพิ่มทางเลือกสำคัญ เช่น การจัดทำงบกระแสเงินสด งบการเงินรวม การรวมธุรกิจ และการวัดมูลค่ายุติธรรมในบางรายการ

มาตรฐานสำคัญที่กระทบงบการเงิน (full TFRS)

มาตรฐาน	เรื่อง
TFRS 15	การรับรู้รายได้จากสัญญากับลูกค้า
TFRS 16	สัญญาเช่า (สินทรัพย์สิทธิการใช้)
TFRS 9	เครื่องมือทางการเงิน (ECL)
TAS 16	ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์
TAS 2	สินค้าคงเหลือ
TAS 38	สินทรัพย์ไม่มีตัวตน (ERP/ซอฟต์แวร์)
TAS 12	ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

📗 เจาะลึก TFRS 15 — รับรู้รายได้ 5 ขั้น →📗 เจาะลึก TFRS 16 — สัญญาเช่า (ROU) →📗 เจาะลึก TFRS 9 — ECL/provision matrix →📗 เจาะลึก TAS 12 — ภาษีรอตัดบัญชี →📗 เจาะลึก TAS 38 — ERP เป็นสินทรัพย์/ค่าใช้จ่าย →

มาตรฐานใหม่ที่ต้องเตรียมตัว — TFRS 18 (แทน TAS 1)

TFRS 18 “การแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน” จัดทำตามแนวทาง IFRS 18 (IASB ออกเมษายน 2024) จะมาแทน TAS 1 มีผลกับรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลัง 1 มกราคม 2028 ใช้กับกิจการที่ใช้ TFRS เต็มรูป (PAEs) — ไม่กระทบกิจการที่ใช้ TFRS for NPAEs

สาระสำคัญ 3 เรื่องหลัก:

1) โครงสร้างงบกำไรขาดทุนใหม่ — จัดประเภทรายได้/ค่าใช้จ่ายเป็น 5 หมวด: ดำเนินงาน (Operating), ลงทุน (Investing), จัดหาเงิน (Financing), ภาษีเงินได้ และการดำเนินงานที่ยกเลิก พร้อมยอดรวมย่อยใหม่ “กำไรจากการดำเนินงาน” และ “กำไรก่อนต้นทุนการจัดหาเงินและภาษีเงินได้”
2) การเปิดเผยมาตรวัดผลการดำเนินงานที่ผู้บริหารกำหนด (MPMs) — ยอดที่ไม่ได้นิยามใน TFRS เช่น EBITDA หรือกำไรที่ปรับปรุงแล้ว ต้องเปิดเผยในหมายเหตุเดียว พร้อมกระทบยอดกลับไปยอดรวมย่อยตาม TFRS และผลกระทบด้านภาษี/NCI
3) หลักการรวมและแยกแสดงรายการ (Aggregation/Disaggregation) — จัดกลุ่มและตั้งชื่อรายการให้ชัดเจนขึ้น ลดการใช้คำว่า “อื่น ๆ” ที่คลุมเครือ

สิ่งที่ควรเริ่มเตรียมตั้งแต่ตอนนี้

แม้มีผลปี 2028 แต่ต้องแสดงข้อมูลเปรียบเทียบของปีก่อน จึงควรเริ่มวางผังบัญชีและระบบรายงานให้รองรับการจัดหมวด Operating/Investing/Financing ทบทวนมาตรวัดที่ใช้สื่อสารกับนักลงทุน (MPMs) และเตรียมกระดาษทำการกระทบยอดล่วงหน้า · กลุ่มบริษัทที่มีบริษัทย่อยซึ่งไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ ยังมี TFRS 19 (การเปิดเผยข้อมูลแบบลดทอน) มีผลพร้อมกัน 1 ม.ค. 2028

📘 อ่านฉบับเจาะลึก TFRS 18 (โครงสร้าง P&L + MPMs + 5 ขั้นเตรียมพร้อม) →

ความต่างระหว่างบัญชีกับภาษี

กำไรตามงบการเงิน (TFRS) ไม่เท่ากับกำไรทางภาษี (ประมวลรัษฎากร) เสมอไป เช่น ค่าเสื่อมราคา การตั้งสำรอง/ค่าเผื่อ การรับรู้รายได้ และค่าใช้จ่ายต้องห้าม จึงต้องปรับปรุงกำไรทางบัญชีเป็นกำไรทางภาษีเมื่อยื่น ภ.ง.ด.50 (สำหรับ PAEs ยังต้องคำนวณภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีตาม TAS 12 ด้วย)

อ่านบท CIT →📋 กระดาษทำการปรับปรุงกำไรทางภาษี →

การจัดทำและนำส่งงบการเงิน

งบการเงินต้องผ่านการตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) — ห้างขนาดเล็กบางประเภทใช้ผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA) ได้
บริษัทจำกัดต้องประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบภายใน 4 เดือนนับจากวันสิ้นรอบบัญชี
นำส่งงบต่อ DBD ผ่าน DBD e-Filing ภายใน 1 เดือนหลังวันประชุมอนุมัติ และยื่น ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วันนับจากสิ้นรอบบัญชี

ต้องการงบการเงินที่ถูกต้องตาม TFRS พร้อมเชื่อมกับการวางแผนภาษีอย่างไร้รอยต่อ? จุดแข็งของ MMN คือทีมสอบบัญชี บัญชี และภาษีทำงานร่วมกัน — ตั้งแต่เลือกมาตรฐานที่เหมาะสม ปิดงบ ตรวจสอบ ไปจนถึงปรับปรุงกำไรทางภาษีและนำส่งครบวงจร

บทที่เกี่ยวข้อง

ภาษีนิติบุคคล (CIT) →TFRS 18 →ERP: IP หรือค่าใช้จ่าย (TAS 38) →

อ้างอิง: มาตรฐานการรายงานทางการเงิน (TFRS) และ TFRS for NPAEs โดยสภาวิชาชีพบัญชี (TFAC) · TFRS for NPAEs ฉบับปรับปรุงมีผล 1 ม.ค. 2023 · TFRS 18 (แทน TAS 1) และ TFRS 19 มีผล 1 ม.ค. 2028 ตามแนวทาง IFRS 18/19 · พระราชบัญญัติการบัญชีและหลักเกณฑ์การนำส่งงบของ DBD · เนื้อหาเรียบเรียงโดยทีม MMN เพื่อการศึกษาและวางแผนเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะกรณี โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญของ MMN ก่อนตัดสินใจ