“กำไรไม่ได้เปลี่ยน แต่โครงสร้างการเล่าเรื่องของกำไรเปลี่ยน”
TFRS 18 มุ่งเพิ่มความสามารถในการเปรียบเทียบระหว่างกิจการและความโปร่งใสในการรายงาน โดยเน้นที่การแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูล ไม่ได้เปลี่ยนหลักการรับรู้และการวัดมูลค่า
3 การเปลี่ยนแปลงหลักของ TFRS 18
โครงสร้างงบกำไรขาดทุนใหม่
- กำหนดหมวดหมู่และยอดรวมย่อยที่ต้องแสดง
- แยกเป็น การดำเนินงาน / การลงทุน / การจัดหาเงินทุน / ภาษีเงินได้ / การดำเนินงานที่ยกเลิก
- จัดหมวดค่าใช้จ่ายตามธรรมชาติ ตามหน้าที่ หรือแบบผสม
MPMs — ตัวชี้วัดที่ฝ่ายบริหารใช้สื่อสารภายนอก
- ต้องเปิดเผยนิยาม วิธีคำนวณ และวัตถุประสงค์ในการใช้
- ต้องกระทบยอดกลับไปยังตัวเลขตาม TFRS
- เปิดเผยผลกระทบทางภาษีและ NCI (ถ้ามี)
การรวมยอดและแตกยอด
- จัดกลุ่มรายการตามลักษณะร่วมกัน
- ไม่รวมรายการที่ไม่มีลักษณะร่วมกัน เว้นแต่ไม่มีสาระสำคัญ
- แตกยอดรายการที่มีสาระสำคัญเพื่อความชัดเจน
รวมยอด: รวม “ค่าไฟ + ค่าน้ำ + ค่าอินเทอร์เน็ต” เป็น “ค่าสาธารณูปโภค” เมื่อมีลักษณะร่วมกัน
แตกยอด: หาก “ค่าใช้จ่ายบริหาร” มีสาระสำคัญ ควรแยกเป็น เงินเดือน / ค่าเช่า / ค่าเสื่อมราคา / ค่าที่ปรึกษา
โครงสร้างงบกำไรขาดทุนตาม TFRS 18
| หมวด | ประกอบด้วย |
|---|---|
| การดำเนินงาน (Operating) | รายได้/ค่าใช้จ่ายจากธุรกิจหลัก และส่วนที่ไม่เข้าหมวดลงทุน/จัดหาเงินทุน |
| การลงทุน (Investing) | ผลจากสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนโดยลำพัง เช่น ตราสารทุน/หนี้ อสังหาฯ เพื่อการลงทุน เงินลงทุนในบริษัทร่วม/ร่วมค้า/ย่อย และเงินสดฯ |
| การจัดหาเงินทุน (Financing) | รายได้/ค่าใช้จ่ายจากหนี้สินที่เกิดจากการระดมทุน เช่น ดอกเบี้ย |
| ภาษีเงินได้ (Income tax) | ค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้ |
| การดำเนินงานที่ยกเลิก | กำไร/ขาดทุนจากการดำเนินงานที่ยกเลิก |
ยอดรวมย่อยที่กำหนดให้แสดง (ไล่จากบนลงล่าง):
MPMs คืออะไร?
MPMs (Management-defined Performance Measures) คือมาตรวัดผลการดำเนินงานที่ฝ่ายบริหารสร้างขึ้นจากยอดรวมย่อยของรายได้/ค่าใช้จ่าย เพื่อสื่อสารมุมมองต่อผลการดำเนินงานให้บุคคลภายนอก นอกเหนือจากตัวเลขตาม TFRS มักปรากฏใน MD&A ข่าวประชาสัมพันธ์ Investor Presentation และรายงานประจำปี
ตัวอย่าง MPMs ที่พบบ่อย:
สิ่งที่ต้องเปิดเผยสำหรับแต่ละ MPM: (1) นิยาม (2) วัตถุประสงค์ (3) วิธีคำนวณและรายการที่ปรับปรุง (4) กระทบยอดกลับไปยอดรวมย่อยตาม TFRS ที่ใกล้ที่สุด (5) ผลกระทบภาษีและ NCI (ถ้ามี) — รวมไว้ในหมายเหตุเดียว
ผลกระทบต่องบการเงินอื่น
- งบฐานะการเงิน และงบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของเจ้าของ: ไม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีสาระสำคัญ
- งบการเงินระหว่างกาล: ต้องแสดงหมวดและยอดรวมย่อยที่จำเป็นในงบกำไรขาดทุน และเปิดเผย MPMs
- งบกระแสเงินสด: วิธีทางอ้อมเริ่มจาก “กำไร/ขาดทุนจากการดำเนินงาน” และยกเลิกทางเลือกการจัดประเภทเงินปันผล/ดอกเบี้ย
กำหนดเริ่มใช้และการเปลี่ยนผ่าน
แนวปฏิบัติเตรียมความพร้อม 5 ขั้น
ประเมินว่าเข้าข่ายกิจกรรมธุรกิจหลักแบบพิเศษหรือไม่ (เช่น บริษัทลงทุน/สถาบันการเงิน)
จัดทำการแมปผังบัญชี (COA) ปัจจุบันไปยังหมวด O / I / F
สำรวจตัวเลขที่ใช้สื่อสารภายนอก และจัดทำ Reconciliation
ตรวจสอบว่า ERP/COA เก็บข้อมูลละเอียดพอหรือไม่ อาจต้องปรับระบบเพื่อรองรับการแยกหมวด
เตรียมข้อมูลปี 2027 เพื่อแสดงเป็นงบเปรียบเทียบในปีที่เริ่มใช้ (2028)
บทที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิง: TFRS 18 “การแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน” โดยสภาวิชาชีพบัญชี (TFAC) จัดทำตามแนวทาง IFRS 18 (IASB, เมษายน 2024) · มีผลกับรอบบัญชีที่เริ่มในหรือหลัง 1 มกราคม 2028 (พร้อม TFRS 19) · เนื้อหาเรียบเรียงโดยทีม MMN เพื่อการศึกษาและวางแผนเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะกรณี โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญของ MMN ก่อนตัดสินใจ