ภาษีเงินได้นิติบุคคล (Corporate Income Tax) จัดเก็บจากกำไรสุทธิของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่จดทะเบียนในไทย รวมถึงนิติบุคคลต่างประเทศที่ประกอบกิจการหรือมีเงินได้ในไทย บทนี้สรุปสิ่งที่ต้องรู้เพื่อวางแผนและยื่นแบบได้อย่างถูกต้อง
อัตราภาษี
อัตรามาตรฐานคือ 20% ของกำไรสุทธิทางภาษี ส่วนกิจการ SME (ทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อปี) ใช้อัตราขั้นบันได:
| กำไรสุทธิทางภาษี (SME) | อัตรา |
|---|---|
| 0 – 300,000 บาท | 0% |
| 300,001 – 3,000,000 บาท | 15% |
| เกิน 3,000,000 บาท | 20% |
กิจการที่ได้รับส่งเสริมการลงทุน (BOI) หรือสิทธิพิเศษอื่น อาจได้รับยกเว้นหรือลดอัตรา (ดูบท “สิทธิประโยชน์ทางภาษี & BOI”)
ฐานภาษี — กำไรบัญชีสู่กำไรทางภาษี
ฐานภาษีคือ “กำไรสุทธิทางภาษี” ซึ่งเริ่มจากกำไรสุทธิทางบัญชี แล้วปรับปรุงด้วยรายการบวกกลับ/หักออกตามประมวลรัษฎากร เช่น:
- บวกกลับ: ค่ารับรองส่วนที่เกินเกณฑ์ ค่าปรับ/เบี้ยปรับ รายจ่ายส่วนตัว/ต้องห้าม และค่าเสื่อมราคาส่วนที่เกินอัตราภาษี
- หักออก/สิทธิพิเศษ: ค่าอบรมพนักงานและรายจ่าย R&D หักได้สูงสุด 2 เท่า และเงินบริจาคบางประเภทหักได้ 2 เท่า (ตามเพดาน)
- ผลขาดทุนทางภาษีสะสมยกไปหักกำไรได้สูงสุด 5 รอบระยะเวลาบัญชี
ค่าเสื่อมราคาทางภาษี (อัตราสูงสุด)
ประมวลรัษฎากรกำหนด “อัตราสูงสุด” ที่หักค่าเสื่อมได้ต่อปี หากบริษัทตัดค่าเสื่อมในอัตราต่ำกว่านี้ ให้หักได้เท่าที่ตัดจริง (ตัดสูงกว่าเกณฑ์ต้องบวกกลับ)
| ประเภทสินทรัพย์ | อัตราสูงสุด/ปี |
|---|---|
| อาคารถาวร | 5% (20 ปี) |
| อาคารชั่วคราว | 100% |
| เครื่องจักรและอุปกรณ์ | 20% (5 ปี) |
| ยานพาหนะ | 20% (5 ปี) |
| คอมพิวเตอร์ ฮาร์ดแวร์/ซอฟต์แวร์ | 33.33% (ภายใน 3 รอบบัญชี) |
| สินทรัพย์อื่น ๆ | 20% (5 ปี) |
ข้อควรรู้: รถยนต์นั่ง/รถโดยสาร ≤10 ที่นั่ง จำกัดฐานคำนวณค่าเสื่อมไว้ที่ 1,000,000 บาท · กิจการ SME ตามเกณฑ์อาจหักค่าเสื่อมเบื้องต้นในปีแรกได้เพิ่ม (เช่น เครื่องจักร/คอมพิวเตอร์ 40% ของต้นทุน) แล้วทยอยหักส่วนที่เหลือตามอัตราปกติ
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย
เมื่อจ่ายเงินได้บางประเภท ผู้จ่ายมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่ง เช่น ค่าบริการ/ค่าจ้างทำของในประเทศมักหัก 3% ค่าเช่า 5% ส่วนการจ่ายให้นิติบุคคลต่างประเทศที่มิได้ประกอบกิจการในไทย (มาตรา 70) หัก 15% และเงินปันผล 10% ทั้งนี้อนุสัญญาภาษีซ้อนอาจลดอัตราลงได้
การยื่นแบบและกำหนดเวลา
- ภ.ง.ด.51 (ภาษีครึ่งปี): ยื่นภายใน 2 เดือนนับจากวันสิ้นครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี โดยประมาณการกำไรทั้งปี — หากประมาณการต่ำกว่าจริงเกิน 25% โดยไม่มีเหตุอันควร อาจถูกเงินเพิ่ม 20% ตามมาตรา 67 ทวิ
- ภ.ง.ด.50 (ภาษีประจำปี): ยื่นภายใน 150 วันนับจากวันสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี พร้อมงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบ นำภาษีที่ชำระตาม ภ.ง.ด.51 และภาษีถูกหัก ณ ที่จ่ายมาเครดิตได้
ไทยออกพระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่ม (Top-up Tax) พ.ศ. 2567 ตามแนวทาง OECD Pillar Two มีผลกับรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลัง 1 มกราคม 2025 กำหนดให้กลุ่มบริษัทข้ามชาติ (MNE) ที่มีรายได้รวมตั้งแต่ 750 ล้านยูโรต่อปี (2 ใน 4 รอบก่อนหน้า) ต้องเสียภาษีในอัตราขั้นต่ำที่แท้จริง 15%
ผลกระทบสำคัญ: สิทธิประโยชน์ที่ทำให้อัตราภาษีที่แท้จริงต่ำกว่า 15% (เช่น สิทธิ BOI) อาจถูกเรียกเก็บภาษีส่วนเพิ่มกลับ — กลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่ควรทบทวนโครงสร้างภาษีและสิทธิ BOI ใหม่
บทที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิง: ประมวลรัษฎากร (ภาษีเงินได้นิติบุคคล) · พระราชกำหนดภาษีส่วนเพิ่ม พ.ศ. 2567 (OECD Pillar Two) · อัตราและหลักเกณฑ์ปี 2025 · เนื้อหาเรียบเรียงโดยทีม MMN เพื่อการศึกษาและวางแผนเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะกรณี โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญของ MMN ก่อนตัดสินใจ